అమలిన ప్రేమకు ప్రతి రూపమే దేవదాసు కథ. రెండు గుండెల్లో రేగే ప్రేమ ఇలా ఉంటుందా అని అనుకునేలా రాసిన గొప్ప కథ. మూల కథ బెంగాలీ రచయిత శరత్ రాస్తే అది దేవదాసు సినిమాగా దేశమంతటా ఒక ఊపు ఊపేసింది. తెలుగులో ఒక చరిత్రకు నాంది పలికింది. అక్కినేని నట విశ్వరూపం ఇందులో చూడొచ్చు. ఇక మూల కథకు వస్తే గొప్పనైనా పాత్రలు. మనసు దోచుకునే మాటలు .. వెంటాడే పాటలు ..ఓ చెప్పుకుంటూ పోతే అద్భుతం . అసామాన్యం . దేవదాసు (అక్కినేని ) రావులపల్లి జమీందారు నారాయణ రావు (రంగారావు) గారి ద్వితీయ పుత్రుడు. నిరుపేద కుటుంబంలో జన్మించిన పార్వతి (సావిత్రి), దేవదాసులు చిన్ననాటి నుండి స్నేహితులు. పార్వతి చిన్నతనం నుండే దేవదాసు పై నోరు పారేసుకోవటం, దేవదాసు పార్వతిని దండించటం పరిపాటిగా జరుగుతూ ఉంటుంది.
చదువు పట్ల శ్రద్ధ చూపకుండా అల్లరి చిల్లరగా తిరిగే దేవదాసుని చూసి అన్న లాగా పాడవుతాడన్న భయంతో, పై చదువుల కోసం జమీందారు అతనిని మద్రాసు పంపుతాడు. చదువు పూర్తి చేసిన దేవదాసు తిరిగి ఇంటికి వస్తాడు. యుక్తవయసుకి మళ్ళిన ఇరువురి మధ్య చనువుని చూసి సంతోషించిన పార్వతి తండ్రి పెళ్ళి గురించి మాట్లాడటానికి దేవదాసు ఇంటికి వెళతారు. ఆస్తి, కులం తక్కువ అని వారిని జమీందారు అవమానపరుస్తారు. తండ్రిని ఒప్పించటంలో దేవదాసు విఫలుడౌతాడు. తనని చంపి దేవదాసు ఇష్టం వచ్చినట్టు చేసుకొనవచ్చునన్న బెదిరింపుకి దేవదాసు లొంగిపోతాడు. ఆ రాత్రే దేవదాసుని ఒంటరిగా కలుసుకొన్న పార్వతికి తల్లిదండ్రులని ఎదిరించి పెళ్ళి చేస్కోలేనని తెలుపుతాడు. దేవదాసు పాదాల వద్ద చోటిస్తే, ఎంతటి కష్టాలనైనా ఎదుర్కొనటానికి సిద్ధమన్న పార్వతి మాటలకి సమయం కోరుతాడు దేవదాసు. ఆ తర్వాతి రోజునే దేవదాసు పార్వతికి చెప్పకుండా పట్నం బయలుదేరి వెళ్ళిపోతాడు.
జమీందారు వద్ద మాట పడ్డ పార్వతి తండ్రి అంతకన్నా మంచి సంబంధం తెచ్చుకోగలమని భార్యని పోగొట్టుకొని, పిల్లలు గల నలభై ఏళ్ళ దుర్గాపురం ఊరి జమీందారు భుజంగరావు (సి.యస్.ఆర్. ఆంజనేయులు) తో సంబంధం కుదుర్చుకొని వస్తాడు. తనని మరచిపొమ్మని దేవదాసు అదివరకే పంపిన ఉత్తరంతో పార్వతి ఆ వివాహనికి ఒప్పుకొంటుంది. పార్వతిని మరచిపోలేని దేవదాసు తిరిగి ఊరి బాట పడతాడు. కానీ అప్పటికే పార్వతి పెళ్ళి వేరొకరితో నిశ్చయం అయిపోయినదని తెలుసుకొని భగ్నహృదయుడౌతాడు. పార్వతిని మరచిపోవటానికి విఫల యత్నాలు చేస్తున్న దేవదాసుకి సరదాగా స్నేహితుడు భగవాన్ మద్యాన్ని ఇస్తాడు. భగవాన్ వారిస్తున్ననూ దేవదాసు తాగుడుకి బానిసౌతాడు. ఊరికి వచ్చిన దేవాదాసుని పార్వతి కలిసి తనతో పాటే తన ఊరు రమ్మంటుంది. పోయేలోపు ఒకసారి వస్తానని వాగ్దానం చేస్తాడు దేవదాసు.
చంద్రముఖి (లలిత) అనే వేశ్యతో భగవాన్ ద్వారా దేవదాసుకి పరిచయం అవుతుంది. పార్వతి పట్ల దేవదాసుకి ఉన్న ప్రేమని చూసి చలించిపోతుంది. దేవదాసుకు ఇష్టం లేకపోవటంతో తన వేశ్యావృత్తిని త్యజించి, దేవదాసునే పూజిస్తూ అతనికి సేవలు చేస్తూ ఉంటుంది. తన పట్ల అంతటి మమకారాన్ని పెంచుకొన్న చంద్రముఖిని దేవదాసు అభిమానించటం మొదలు పెడతాడు. కానీ ఈ జన్మకి మాత్రం తాను ప్రేమ, పెళ్ళిళ్ళకి దూరమని తెలుపుతాడు.
మితి మీరిన తాగుడు వలన కాలం గడిచే కొద్దీ దేవదాసు ఆరోగ్యం పాడవుతుంది. ఇది తెలిసిన తండ్రి మరణిస్తాడు. అన్న దేవదాసుకి ఆస్తిలో వాటా ఇవ్వకుండా జాగ్రత్తపడతాడు. మరణించే లోపు ఒక్కసారైనా పార్వతిని చూడాలని పార్వతి మెట్టిన ఊరికి దేవదాసు బయలుదేరతాడు. పార్వతి ఇంటి వద్దనే తనని చూడకనే మరణిస్తాడు. మరణించినది దేవదాసే అని తెలుసుకొని పార్వతి కూడా అతనిని చూడకనే మరణించటంతో కథ విషాదంతో పూర్తవుతుంది.
టెక్నాలజీ అందుబాటులో లేని సమయంలో ఉన్నతమైన విలువలకు పెద్ద పీట వేస్తూ ముందుకు సాగిన ఈ కథ నిన్న..నేడు..రేపు..ఎప్పటికీ వెంటాడుతూనే వుంటుంది. విషాదమైన ప్రేమను ఇంత గొప్పగా.. ఇంత అద్భుతంగా తెరకెక్కించిన సినిమా ఇదొక్కటే. కథనమే కాదు..పాత్రలు మనతో మాట్లాడుతాయి. సంగీతం..పాటలు మనల్ని ఆకట్టుకుంటాయి. అలరిస్తాయి.
టెక్నికల్ గా గొప్ప స్థాయిలో లేక పోయినా ..భావోద్వేగాలను పండించడంలో..వ్యక్తీకరించడంలో..పాత్రల్లోకి ఒలికించడంలో …కళాత్మకంగా ..ప్రేమాత్మకంగా తీసిన ఈ సినిమా కళ్లు మూసినా..తెరిచినా ఆకట్టుకుంటూనే ఉంటుంది. అంతేనా గుండెల్లో కదులుతూనే ..కన్నీళ్లు తెప్పిస్తుంది. దేవదాసు సినిమా కాదు..అదో జీవితానుభవం..హృదయ సంవేదనం..!
